28,50 zł (w tym 8% VAT) GRUDZIEŃ-LUTY ALERGENY W KOSMETYKACH LASERY NA FALI Kosmetologia ˙ Estetyka ˙ Dermatologia ˙ Zdrowie 6/2025 akkermansia.pl TRZY KIERUNKI DO WEWNĘTRZNEJ HARMONII TERAPIE ODMŁADZAJĄCE INSPIROWANE MEDYCYNĄ REGENERACYJNĄ Marzena Rogalska dziennikarka Ewa Stachowska prof. dr hab. n. med. ZAAWANSOWANA PODOLOGIA KONTROLA SANEPIDU FULERENY NOBLOWSKIE CZĄSTECZKI MENOPAUZA CELOWANA PIELĘGNACJA6 / 2025 Kosmetologia Estetyczna 2 KOSMETOLOGIA ESTETYCZNA 22. Fullereny – noblowskie cząsteczki, które odmieniają skórę 24. Laboratorium jako serce marki 27. Lifting skóry w duchu slow aging 29. Hipoksja a starzenie skóry 31. Program inspirowany medycyną regeneracyjną 33. Zmiany skórne w okresie menopauzy 39. Chronobiologia w pielęgnacji skóry dojrzałej 40. Trzy kroki do przebudowy skóry 43. Mięta pieprzowa w kosmetologii i aromaterapii 51. Masaż liftingująco-ujędrniający 53. Booster retinolowo-peptydowy 55. Alergeny w kosmetykach a trądzik różowaty 59. Terapie multiomodalne 63. Surowce kosmetyczne w przedwojennych kosmetykach 71. Gdy kosmetologia spotyka chemię i technologię 73. Medycyna regeneracyjno-naprawcza wieku dojrzałego 76. Fulereny biologiczne – nowa era w nanokosmetologii 79. Inteligentny resurfacing 81. Światło „na wynos” 83. Wpływu iniekcji nieusieciowanego kwasu hialuronowego na parametry skóry dojrzałej OŚ JELITO-SKÓRA 7. Jelita, metabolizm i skóra 13. Dieta w profilaktyce i terapii cery naczyniowej oraz trądziku różowatego 61. Skóra – inteligentny organ PODOLOGIA 115. Bioaktywna podologia 117. Pałeczka ropy błękitnej 123. Hiperhydroza, czyli nadmierna potliwość stóp 127. Zmiany paznokci i skóry stóp u pacjentów z cukrzycą TECHNOLOGIE 93. Innowacyjny nanoigłowy lifting RF 95. Terapie laserowe – wielokierunkowe działanie i synergia 99. Trendy na 2026. System, e-commerce, technologia 101. Zabiegi aparaturowe, które warto wykonywać zimą 104. Uczciwość, jakość i ludzie BHP 91. Omdlenie wazowagalne w gabinecie 109. Kontrola sanepidu w salonie beauty 117. Bakteryjne zakażenie płytki paznokciowej W numerze 6 /2025 W W W W W W W E E E E E E E E E E E ARTYKUŁY EKSPERCKIE N ARTYKUŁY NATYWNE W ARTYKUŁY NAUKOWE6 / 2025 Kosmetologia Estetyczna 3 13. Znaczenie diety w profilaktyce i terapii cery naczyniowej oraz trądziku różowatego The importance of diet in the prevention and treatment of vascular skin and rosacea Joanna Mulik-Buczma, Jakub Domagalski, Agata Serrafi 43. Olejek eteryczny z mięty pieprzowej w kosmetologii i aromaterapii Peppermint essential oil in cosmetology and aromatherapy Beata Armatys, Aleksandra Kita, Anna Kurkiewicz-Piotrowska 63. Surowce kosmetyczne w przedwojennych polskich kosmetykach Cosmetic raw materials in pre-war Polish cosmetics Adrianna Dzidek, Kamila Skrzyniarz, Anna Piotrowska 83. Ocena kliniczna wpływu iniekcji nieusieciowanego kwasu hialuronowego na parametry skóry z oznakami starzenia. Studium przypadku Clinical evaluation of the effect of non-crosslinked hyaluronic acid injections on skin parameters with signs of aging. Case study Adrian Karamon, Izabela Karamon 117. Pałeczka ropy błękitnej – charakterystyka, występowanie i mechanizm bakteryjnego zakażenia płytki paznokciowej Pseudomonas aeruginosa – characteristics, occurrence, and mechanism of bacterial infection of the nail plate Oliwia Lech, Dagmara Mróz, Monika Michniak 127. Zmiany paznokci i skóry stóp u pacjentów z cukrzycą w kontekście ich świadomości o chorobie Changes in nails and skin of the feet in patients with diabetes in the context of their awareness of the disease Olga Kostecka, Katarzyna Kordus TEMAT Z OKŁADKI TRZY KIERUNKI DO WEWNĘTRZNEJ HARMONII s. 6-7 > PRENUMERATA Cena rocznej prenumeraty: 110 zł (studenci 90 zł) prenumerata@zahir.pl +48 607 104 325 kosmetologiaestetyczna.com/sklep DYSTRYBUCJA Empik, Kolporter, Garmond Numery kont: PKO BP 74 1020 5242 0000 2302 0150 6559 SANTANDER 58 1090 2398 0000 0001 1902 9663 Wydawca i redakcja nie ponoszą odpowiedzialności za treść publikowanych ogłoszeń i reklam. W ARTYKUŁY NAUKOWE6 / 2025 Kosmetologia Estetyczna 4 Mamy przyjemność przedstawić szó- sty w tym roku numer „Kosmetologii Estetycznej”. Badania wykazują, że cukrzyca wpły- wa na stan oraz kondycję paznokci i skóry stóp. Olga Kostecka i Katarzyna Kordus przeprowadzają anonimową ankietę wśród 100 pełnoletnich pacjen- tów chorych na cukrzycę. Wyniki poka- zują, że u większości chorych widoczne są pogrubienia i zmiany koloru paznok- ci, a wiedza na ten temat skutków tej choroby wciąż nie jest wystarczająca. Prawie połowa badanych nigdy nie ko- rzystała z usług podologa, co wskazuje na potrzebę intensyfikacji działań edu- kacyjnych i profilaktycznych. Joanna Mulik-Buczma, Jakub Doma- galski, Agata Serrafi omawiają znacze- nie diety w profilaktyce i terapii cery naczyniowej oraz trądziku różowatego. Dieta bogata w przeciwutleniacze, kwa- sy tłuszczowe omega-3 oraz produkty o działaniu przeciwzapalnym może wspierać barierę skórną i zmniejszać nasilenie objawów trądziku. W niektó- rych przypadkach zaleca się rozważe- nie diety niskohistaminowej. Beata Armatys, Aleksandra Kita i Anna Kurkiewicz-Piotrowska opisują skład che- miczny oraz mechanizmy działania olej- ku z mięty pieprzowej. Jego właściwości sprawiają, że stał się on cennym elemen- tem terapii kosmetologicznych, zwłasz- cza relaksacyjnych. Olejek wykazuje również działanie przeciwzapalne i an- tybakteryjne. Niemniej jednak zbyt duże jego stężenie może działać drażniąco. Celem badania Adriany Karamon i Iza- beli Karamon była ocena skuteczności in- iekcji dwóch preparatów kwasu hialuro- nowego o wysokiej masie cząsteczkowej u czterech kobiet w wieku 35-46 lat. Ana- lizowano wpływ terapii na grubość i gę- stość skóry z oznakami starzenia. Żadna z uczestniczek nie wyraziła negatywnej opinii na temat przebiegu zabiegu, jego skuteczności. Najbardziej zauważalne korzyści obejmowały lepsze nawilżenie, elastyczność i jędrność skóry. Polska należy do czołowych produ- centów kosmetyków w Europie, wiele z nich inspirowanych jest przedwojen- nymi recepturami. Adrianna Dzidek, Kamila Skrzyniarz, Anna Piotrowska przedstawiają historię przedwojennych polskich kosmetyków. Wiele surowców nie spełniało norm bezpieczeństwa. Nadzór prawny został wprowadzony później, gdy zaczęto dostrzegać problem toksyczności substancji wchodzących w skład receptur. Współczesne kosme- tyki są znacznie bezpieczniejsze i różnią się od tych z pierwszej połowye XX w. W praktyce kosmetologicznej czę- stym problemem są zakażenia paznok- ci. Oliwia Lech, Dagmara Mróz, Monika Michniak przedstawiają mechanizm bakteryjnego zakażenia płytki paznok- ciowej przez pałeczkę ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa). Objawia się ono jako zielonkawoniebieskie zabar- wienie płytki paznokciowej. W leczeniu skuteczność wykazuje tylko ograniczo- na liczba antybiotyków, które i tak nie zawsze są efektywne. Właściwa higie- na, dezynfekcja i sterylizacja stanowią jedyną skuteczną metodę prewencji oraz eliminacji zakażeń. Życzę miłej lektury oraz szczęśliwego Nowego Roku. Redaktor Naczelny „Aesthetic Cosmetology and Medicine” prof. dr hab. Aleksander Koll DRODZY CZYTELNICY SŁOWO REDAKTORA S RADA NAUKOWA dr Magdalena Atta-Motte, Medical Clinic, London, UK prof. dr hab. Vytautas Balevićius, Vilnius University, Lithuania dr n. farm. Radosław Balwierz, UO w Opolu dr n. med. Marta Bednarek, GAT w Gdańsku prof. dr hab. Gerhard Buchbauer, Universität Wien, Austria prof. dr hab. n. med. Elżbieta Budzisz, UM w Łodzi dr hab. n. biol. Gabriela Bugla-Płoskońska, UWr we Wrocławiu dr hab. n. chem. Katarzyna Cieślik-Boczula, UWr we Wrocławiu prof. dr hab. Włodzimierz Doroszkiewicz, UWr we Wrocławiu mgr Ewa Garasińska-Pryciak, NWSM we Wrocławiu lek. med. Krzysztof Gemza, SWSM w Katowicach, Polska prof. dr hab. Magdalena Górska-Ponikowska, GUM w Gdańsku dr hab. Joże Grdadolnik, National lnstitute of Chemistry, Slovenia dr n. chem. Sebastian Grzyb, WSIiZ w Warszawie dr n. farm. Wioleta Jankowiak, WSZ w Gdańsku mgr inż. Sławomir Jarząb, UM we Wrocławiu dr n. med. Anna Kamm, WSZ, UG w Gdańsku dr n. społ. Joanna Klonowska, WSIiZ w Warszawie prof. dr hab. Grażyna Kłobus, UWr we Wrocławiu prof. dr hab. Aleksander Koll, NWSM we Wrocławiu dr n. farm. Katarzyna Kordus, WSZUIE w Poznaniu dr hab. Beata Łubkowska, prof. AWFiS w Gdańsku dr n. hum. Sylwia Malinowska, PWSBiSA w Warszawie dr n. o zdr. Agata Mańkowska, WSEiT w Poznaniu mgr Patrycja Marciniak, WSIiZ w Warszawie dr n. biol. Justyna Marwicka, UJK CM w Kielcach dr hab. inż. Wanda Mączka, prof. UP we Wrocławiu dr hab. prof. nadzw. Ewa Mędrala-Kuder, AWF w Krakowie prof. dr hab. Hanna Mizgajska-Wiktor, AWF w Poznaniu dr hab. n. med. Robert Krzysztof Mlosek, WUM w Warszawie dr n. farm. Magdalena Niewęgłowska-Wilk, UJ CM w Krakowie dr hab. n. med. Danuta Nowicka, UM we Wrocławiu dr n. med. Beata Olejnik, UM we Wrocławiu prof. dr hab. n. med. Beata Osiecka, UM we Wrocławiu dr Agnieszka Pisula-Lewandowska, AWF we Wrocławiu dr n. społ. Sława Połoczańska-Godek, WSEIT w Poznaniu dr n. tech. Ewa Przysiężna, NWSM we Wrocławiu dr n. farm. Magdalena Rogóż, PWSZ w Nysie dr n. biol. Henryk Różański, PWSZ w Krośnie dr n. społ. Małgorzata Ruprich, MBA, AG w Katowicach6 / 2025 Kosmetologia Estetyczna 5 Psychologia atrakcyjności zajmuje się badaniem czynników, które sprawia- ją, że inni wydają nam się pociągają- cy. Wśród najczęściej wymienianych znajdują się: uroda, cechy behawio- ralne, częstość kontaktów oraz podo- bieństwo i komplementarność. Atrak- cyjność jest tylko jednym z elementów składowych magnetycznego przycią- gania. Dowodzą tego badania, i to wca- le nie „amerykańskich naukowców”. Spotykając kobiety o przeciętnej uro- dzie cieszące się niesamowitym powo- dzeniem, zastanawiamy się, dlaczego inne, wydawałoby się – piękności, nie wzbudzają zachwytu. Zasada ta doty- czy również dóbr materialnych. Zatem, co sprawia, że ludzie pragną przebywać w towarzystwie danej osoby czy kupić konkretny produkt? Ponoć branie (czyt. popyt) ma coś, co jest naprawdę dobre. Zwrot „mieć branie”, w zależności od kontekstu, można interpretować na kilka sposobów. Jako córka wędkarza (byłego w sumie, Tato?) branie kojarzę z momentem, gdy ryba atakuje przy- nętę, co jest sygnałem do zacięcia. Jed- nak w odniesieniu do osób może ozna- czać wspomniany magnetyzm czy też popularność. Jestem pewna, że niejed- nokrotnie zdarzyło Wam się powie- dzieć, usłyszeć „ten/ta to ma branie”. Ja też mam, gdy tankuję paliwo do swo- jego klasyka, a panowie zostawiają za wycieraczką numery telefonu zapisa- ne na jednorazowych ręczniczkach. Zazdrośnicy zapytają: „Ty czy twoja gwiazda?”, [śmiech]. W moim mniemaniu dobry produkt czy usługa zawsze będą mieć branie. Pytanie – co oznacza dobry? Z pew- nością pożądany przez rynek, lubiany przez dział produkcyjny i stanowiący dumę dla twórców, handlowców i me- nedżera marketingu. Taka jest właśnie „Kosmetologia Estetyczna”, do której treści wraz z moim niesamowitym ze- społem redakcyjnym, autorami i radą naukową tworzymy od czternastu lat. W dobie mediów społecznościowych, kiedy przekaz naukowy, wydawałoby się, jest passé, wciąż mamy branie. Osobiście unikam nazywania wy- twarzanego przeze mnie produktu dobrym, tym bardziej że uważam go za… ponadprzeciętny. Jeśli powiało zarozumiałością, to tylko dlatego, że „Kosmetologię Estetyczną” cechuje wysoka ocena rynkowa i pewność treści, co zwiększa jej atrakcyjność i sprawia, że mimo tylu lat KE wciąż jest pociągająca. Redaktor Naczelna „Kosmetologii Estetycznej“ Katarzyna Wilczyńska MAM BRANIE SŁOWO REDAKTORA REDAKCJA Redaktor Naczelna “ Kosmetologii Estetycznej” Katarzyna Wilczyńska k.wilczynska@kosmetologiaestetyczna.com Redaktor Naczelny “ Aesthetic Cosmetology and Medicine” prof. dr hab. Aleksander Koll naczelny@kosmetologiaestetyczna.com Redaktor prowadzący / techniczny Tomasz Lewandowski t.lewandowski@kosmetologiaestetyczna.com Sekretarz redakcji Monika Poprawa biuro@zahir.pl Menedżer marketingu Kamila Nowakowska marketing@zahir.pl Asystent redakcji Aleksandra Bukowska redakcja@kosmetologiaestetyczna.com Projekt i skład Łukasz Konarski dtp@zahir.pl Wydawnictwo Indygo Zahir Media ul. Miernicza 22 50-435 Wrocław +48 71 796 41 59 +48 607 104 325 indygo@zahir.pl kosmetologiaestetyczna.com aestheticcosmetology.com zahir.pl KosmetologiaEstetyczna kosmetologia_estetyczna_ke kosmetologia-estetyczna S prof. dr hab. Grzegorz Schroeder, UAM w Poznaniu dr inż. n. chem. Agata Serrafi, UM we Wrocławiu prof. dr hab. n. med. Anna Skoczyńska, UM we Wrocławiu prof. dr hab. Anna Skrzek, AWF we Wrocławiu dr n. med. Daisy Miriam Skrzypek, AHE w Łodzi dr n. med. Ewa Skrzypek, WUM w Warszawie lek. med. Przemysław Styczeń, GME w Warszawie dr hab. n. med. Aleksandra Szlachcic, UJ CM w Krakowie mgr Joanna Szulgenia-Próchniak, NWSM we Wrocławiu dr n. med. Grażyna Szymańska-Pomorska, UM we Wrocławiu mgr Lech Wasilewski, WSP w Warszawie dr n. med. Jolanta Węgłowska, WSS we Wrocławiu prof. dr hab. Janusz Węgrowski, Medical University of Reims, France prof. dr hab. Sławomir Wilczyński, ŚUM w Katowicach dr hab. Katarzyna Wińska, UP we Wrocławiu prof. dr hab. Peter Wolschann, Universität Wien, Austria dr n. med. Izabela Załęska, AWF w Krakowie6 / 2025 Kosmetologia Estetyczna 7 ARTYKUŁ EKSPERCKI E BARIERA JELITOWA Bariera jelitowa to dynamiczna struktura fizycz- no-immunologiczna, która reguluje przenikanie składników odżywczych, mikrobiologicznych i toksycznych między światłem jelita a krąże- niem. Bariera ta składa się z warstwy śluzu, ko- mórek nabłonkowych związanych ścisłymi połą- czeniami (TJ, tight junctions) oraz z towarzyszącej im warstwy immunologicznej w blaszce właści- wej. Jej integralność jest warunkiem zachowania równowagi metabolicznej – kontroluje ona bo- wiem wchłanianie glukozy, lipidów, aminokwa- sów oraz transport krótkołańcuchowych kwa- sów tłuszczowych (SCFA, short chain fatty acids), które powstają w wyniku fermentacji błonnika przez bakterie jelitowe. SCFA, szczególnie ma- ślan, wspierają odnowę komórek nabłonka jeli- towego i modulują ekspresję białek TJ, takich jak klaudyny i okludyny, przyczyniając się do utrzy- mania niskiej fizjologicznej przepuszczalności bariery. Gdy dochodzi do jej rozluźnienia (leaky gut), zwiększony napływ endotoksyn, np. lipo- polisacharydu (LPS, lipopolysaccharide), do krwi wywołuje stan zapalny o niskim stopniu nasi- lenia, zaburza sygnalizację insulinową i sprzyja rozwojowi otyłości oraz stłuszczenia wątroby. W wymiarze dermatologicznym ta sama bariera działa pośrednio poprzez wspomnianą wcześniej oś jelito-skóra. Transport toksyn i produktów bakteryjnych przez uszkodzony nabłonek jelito- wy nasila syntezę cytokin prozapalnych i prowa- dzi do pogorszenia stanu skóry, objawiającego się suchością czy przyspieszonym starzeniem. Z ko- lei obecne we właściwych ilościach SCFA oraz in- dole pochodzące z tryptofanu aktywują receptory w keratynocytach, zwiększając produkcję białek strukturalnych skóry (filagryny, lorikryny, in- wolukryny), a tym samym wzmacniając barierę naskórkową i jej funkcję ochronną. Prawidłowo funkcjonująca bariera jelitowa stanowi zatem wspólny mianownik między zdrowiem metabo- licznym a kondycją skóry – utrzymuje homeosta- zę immunologiczną, ogranicza przewlekły stan zapalny i umożliwia komunikację między mikro- biotą jelitową, układem odpornościowym i tkan- kami obwodowymi, w tym skórą. SUPLEMENTACJA Akkermansia muciniphila Warto zatem rozważyć włączenie do palety su- plementacyjnej bakterii Akkermansia mucini- phila jako elementu wsparcia metabolicznego i dermoprotekcyjnego, ponieważ bakteria ta uszczelnia barierę jelitową. A. muciniphila, natu- ralny składnik mikrobioty jelitowego człowieka, odgrywa zasadniczą rolę w utrzymaniu home- ostazy jelitowej, ograniczaniu endotoksemii i wspieraniu procesów metabolicznych. Badania wskazują, że poprzez rozkład mucyny – głów- nego składnika warstwy śluzowej jelit, bakteria ta wspiera regenerację nabłonka, zwiększa eks- presję białek TJ (klaudyn, okludyn, zonulin) i re- dukuje przenikanie LPS do krwiobiegu. W efek- cie obniża stan zapalny i poprawia wrażliwość insulinową. Na tle tych procesów pasteryzo- wana forma A. muciniphila Muc T (tzw. postbio- tyk) zasługuje na szczególną uwagę. Zachowuje W spółczesna kosmetologia estetyczna coraz częściej spogląda w głąb organi- zmu, odkrywając, że uroda jest ściśle powią- zana z funkcjonowaniem jelit. Coraz więcej badań wskazuje, że to mikrobiota jelitowa – zbiór drobnoustrojów zamieszkujących nasz przewód pokarmowy, odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu równowagi immunologicznej, hormonalnej i metabolicznej. Jelita wpływa- ją na skórę poprzez złożony system sygna- łów chemicznych, metabolicznych i neuro- endokrynnych, które tworzą tak zwaną oś jelito-skóra. Jelita to także centrum kontrol- ne metabolizmu; bakterie jelitowe regulują przyswajanie składników odżywczych, ma- gazynowanie energii i gospodarkę glukozo- wo-lipidową. Jelita, metabolizm i skóra – zintegrowane podejście do pielęgnacji od wewnątrz Artykuł powstał przy współpracy merytorycznej z dr. Piotrem Zawodnym, certyfikowanym lekarzem PTL i chirurgiem szczękowo- -twarzowym Karolina Skonieczna-Żydecka prof. dr hab., kierownik Zakładu Badań Biochemicznych PUM, specjalizuje się w osi jelitowo- -mózgowej i mikrobiomie, autorka licznych prac JCR, prowadzi projekty krajowe i Horizon EuropeNext >