< Previous2 / 2026 Kosmetologia Estetyczna 9 ARTYKUŁ EKSPERCKI E Claudia Musiał dr n. med. in. ozdr. wdyscyplinie nauki medyczne, kosmetolog ospecjalności kosmetologia bioestetyczna, trycholog, naukowiec wdziedzinie onkologii eksperymentalnej ibiologii molekularnej, autorka książek iartykułów branżowych Współczesny model starzenia opiera się na kon- cepcji hallmarks of aging, zaproponowanej po raz pierwszy w2013 r. przez Carlosa Lópeza-Otína iwsp. Wniniejszym ujęciu skóra stanowi klu- czowy narząd do analizy parametrów procesu starzenia się zpunktu widzenia epigenetyki iekspozomu, ze szczególnym uwzględnie- niem czynników endogennych, jak iegzogen- nych. Pierwotnie zidentyfikowano dziewięć cech, natomiast w2023 r. rozszerzono otrzy kolejne cechy starzenia się na poziomie ko- mórkowym imolekularnym. Wkontekście skóry, wiodące znaczenie mają takie cechy, jak zaburzona komunikacja międzykomórkowa, senescencja komórkowa, utrata proteostazy, dysfunkcja mitochondrialna, dysbioza mikro- bioty, zmiany metylacji DNA, niestabilność ge- nomowa czy skracanie telomerów. Co ciekawe, zpraktycznego punktu widzenia, wyżej wy- mienione stanowią system naczyń powiąza- nych. Oznacza to, że istotne jest także ich wza- jemna interakcja, atym samym nasilanie, jak ipowiązanie funkcjonalne. Wspomniane telomery ireplikacyjny zegar komórkowy odgrywają wprocesie starzenia skóry kluczową rolę. Wraz zkażdym podziałem komórkowym dochodzi do skracania telome- rów wsposób stopniowy. Kolejno, wnastęp- stwie tego procesu, kiedy pojawia się krytyczna długość telomerów, aktywowane zostają takie mechanizmy, jak fosforylacja p53, indukcja p21 izatrzymanie cyklu komórkowego. Niemniej, gdy dochodzi do trwałego zatrzymania pro- liferacji komórkowej, dochodzi do kolejnego mechanizmu biologicznego wpostaci sene- scencji komórkowej. Dodatkowo, wkontekście skóry, skracanie telomerów pełni istotną funk- cję względem potencjału proliferacyjnego kera- tynocytów ifunkcji fibroblastów, atakże zabu- rzenia syntezy kolagenu typu IiIII czy zaburzeń macierzy pozakomórkowej. Wspomniana sene- scencja komórkowa bywa nazywana central- nym mechanizmem procesu starzenia. Oznacza ona trwałe zatrzymanie cyklu komórkowego, przy jednocześnie zachowanej aktywności me- tabolicznej. Wbiologii sama senscencja ma dwie strony medalu, niemniej wkontekście starze- jącego się organizmu może prowadzić do dys- funkcji tkanek. Tutaj wiodącym elementem jest SASP, czyli fenotyp wydzielniczy związany ze starzeniem się, często powiązany zprzewlekłym stanem zapalnym oniskim poziomie nasilenia, który kryje się za często przywoływanym wko- smetologii haśle – inflammaging. SASP obejmuje przede wszystkim metaloproteinazy macierzy (MMP-1, MMP3), czynniki wzrostu, chemokiny icytokiny prozapalne, takie jak TNF-α, IL-6 czy S tarzenie się skóry jest procesem wielo- wymiarowym, zarówno na poziomie ko- mórkowym, molekularnym, jak itkankowym. Współczesna kosmetologia idermatologia odchodzą od dawnego paradygmatu ocha- rakterze typowo fenotypowym wzakresie tzw. anti-aging na rzecz podejścia przyczy- nowego, czerpiącego wiedzę zbiologii pro- cesu starzenia się, określanego powszechnie mianem nurtu długowieczności. Biologiczna długowieczność skóry NAD+, telomery i nowy kod młodości zapisany w komórce2 / 2026 Kosmetologia Estetyczna 10 ARTYKUŁ EKSPERCKI E IL-8. Kolejno mechanizm ten prowadzi do degradacji ko- lagenu, zmniejszenia aktywności komórek macierzystych czy propagacji senescencji (czyli starzenia się) komórek okolicznych. Jak wspomniano na łamach książki „Wiecznie młoda skóra. Nauka wsłużbie piękna”(Musiał C., Buch- mann, 2026) jedną znajbardziej obrazowych metafor jest miska zowocami – gdy jeden zowoców zaczyna się psuć, pleśń przechodzi na owoce sąsiadujące. Podobnie, niestety, bywa zkomórkami senescentnymi imechanizmem SASP. Zpraktycznego punktu widzenia, sama synteza kolagenu nie stanowi owłaściwie zbalansowanej interwencji przeciw- starzeniowej. Starzenie się skóry ma bowiem charakter nie tylko komórkowy, ale także mikrośrodowiskowy. Oznacza to, że zperspektywy biologii molekularnej równie istotne jest modulowanie środowiska komórkowego, jak idynamicznej sieci extracellular matrix. Mowa tutaj nie tylko okolagenie typu IiIII, ale także proteoglikanach, glikozaminoglikanach (takich jak kwas hialuronowy), elastynie iglikoproteinach, jak laminina czy fibronektyna. Zbiologicznego punktu wi- dzenia, główną rolę gra tutaj odpowiednia aktywność fi- broblastów. Wnawiązaniu do powyższych, warto wziąć pod lupę cząsteczkę długowieczności, jaką jest NAD+. Jak wspomniano wksiążce „Kosmetologia itrychologia gerontologiczna. Ujęcie holistyczne”,NAD+, czyli dinukle- otyd nikotynoamidoadeninowy, odgrywa zasadniczą rolę wmetabolizmie komórkowym, atakże wielu procesach związanych ze starzeniem się. Zbiologicznego punktu widzenia, NAD+ jest substratem dla sirtuin (SIRT1-SIRT7), które powszechnie określane są jako białka długowieczno- ści, atakże jest kofaktorem reakcji redoks, np. wzakresie cyklu Krebsa czy glikolizy. Co ciekawe, poziom NAD+ spada wraz zwiekiem. Zaś spadek NAD+ inicjuje uprzednio wspo- mnianą senescencję komórkową, destabilizuje genom, na- sila proces zapalny, atakże zaburza metabolizm. Wkon- sekwencji postępujący niedobór inieodpowiedni poziom NAD+ stanowi jedno zwyzwań nowoczesnej kosmetologii gerontologicznej wnurcie długowieczności islow aging. Zperspektywy osi telomerowej iosi antysenescencyjnej, zasadne wydaje się podniesienie poziomu NAD+ iwsparcie aktywności komórek skóry poprzez topikalną pielęgnację skóry izabiegi profesjonalne. Obecne zdobycze medycyny ibiologii molekularnej oferują nam miejscowe zastoso- wanie cząsteczki NAD+, atakże jej prekursorów, wcelu wsparcia biogenezy mitochondriów, atakże promowania podniesienia poziomów SIRT1-SIRT7. Jednym znajlepiej poznanych bezpośrednich prekurso- rów NAD+ jest NMN, czyli nikotynamid mononukleotydu. Powoduje on m.in. podniesienie poziomu NAD+, co bez- pośrednio przekłada się także na funkcjonowanie mito- chondriów (czyli produkcję energii wkomórkach skóry). Dodatkowo, NMN wspiera aktywność sirtuin (np. SIRT1, SIRT3), które wpływają korzystnie na produkcję kolagenu ielastyczność skóry, atakże działa antyoksydacyjnie. Wefekcie, mechanizmem biologicznym aplikacja topikal- na NMN inicjuje wydłużenie funkcjonalnej żywotności fibroblastów, atakże poprawia zdolność proliferacyjną keratynocytów. Zarówno NMN, jak iNAD+ zaliczane są do grupy senomorfików wchodzących wskład senoterapeuty- ków. Mechanistycznie oznacza to, że związki te powodują hamowanie SASP związanego zsenescencją komórkową. Zpunktu widzenia produktów pielęgnacyjnych czy za- biegów kosmetologicznych, NAD+ wykazuje działanie bez- pośrednie, aNMN wymaga konwersji. Jednak względem stabilności wpreparatach to NMN jest stabilniejszą formą ze względu na mniejszą wielkość cząsteczki, co przekłada się na jej biodostępność. Niemniej, współczesna kosmeto- logia ibiotechnologia oferują zwiększenie biodostępności tego typu składników za pośrednictwem odpowiednich technologii zwiększania penetracji składników aktywnych, takich jak Transfer Double Nanosphere (TDN), czyli system dwuwarstwowej nanokapsułki lipidowej. Wówczas takie składniki, jak NAD+ działają tam, gdzie powinny, iwykazują odpowiedni mechanizm aktywności wobec komórek skóry. Wten sposób dzięki TDN dostarczenie bioaktywnych form NAD⁺ iNMN jest możliwe tam, gdzie są one funkcjonalnie potrzebne. Dodatkowo, minimalizowane jest ryzyko roz- padu lub neutralizacji poprzez enzymy skórne, przy jedno- czesnym powolnym iprecyzyjnym uwalnianiu substancji aktywnych do wnętrza komórki. Wobec wspomnianych hallmarks of aging warto wyróżnić także pozostałe substancje, które znajdują zastosowanie wregeneracyjnej osi telomerowej NAD+. Wśród nich wy- różnia się roślina adaptogenna Astragalus membranaceus, czyli ekstrakt ztraganka błoniastego. Składnik wykazu- je mechanizm działania opóźnienia procesu senescencji komórkowej, atakże spowolnienia skracania telomerów poprzez obecność takich związków, jak saponiny czy cyklo- atragenol, które pobudzają aktywność enzymu telomerazy. Jak donosi publikacja „Astragalus membranaceus Extract as aBotanical Ingredient for Pigmentary and Anti-Aging Skincare: ASystematic Review”, wydłużenie telomerów na skutek zastosowania ekstraktu ztraganka występuje na skutek działania astragalozydu IV. Dodatkowo, względem odpowiedniego metabolizmu ienergii komórkowej, oprócz NAD+ iNMN, istotny mechanizm wykazuje tutaj topikal- ne zastosowanie witamin zgrupy B, które wspierają odpo- wiednią biosyntezę izużywanie poziomu NAD+, co przekła- da się na poprawę funkcji mitochondrialnych, atym samym utrzymania homeostazy metabolicznej komórek skóry. Względem samej osi regeneracyjnej wzakresie extracel- lular matrix ifunkcji komórkowych, istotną funkcję pełnią tutaj peptydy SH, które odpowiednio poprawiają mikrośro- dowisko komórkowe, tym samym wspierając funkcję fibro- blastów, tak istotnych wprocesie starzenia się. 2 / 2026 Kosmetologia Estetyczna 11 ARTYKUŁ EKSPERCKI E Połączenie molekuły młodości NAD+ iNMN, ekstraktu ztraganka błoniastego, czynników wzrostu iantyoksydan- tów wpisuje się we współczesne celowane imechanistyczne podejście do procesu starzenia się skóry wnurcie longevity islow aging, które mają solidne fundamenty wzrozumieniu implikacji biologicznych, komórkowych imolekularnych. Projektując algorytm skutecznych zabiegów gabinetowych, warto pamiętać, że nowoczesna kosmetologia gerontolo- giczna bezpośrednio celuje wmechanizmy starzenia się (tzw. hallmarks of aging), bazując na aktualnej wiedzy zza- kresu epigenetyki, atakże biologii komórki. BIBLIOGRAFIA 1. Musiał C. Wiecznie młoda skóra. Nauka wsłużbie piękna. Warszawa: Buchmann; 2026. 2. Musiał C. Kosmetologia itrychologia gerontologiczna. Ujęcie holistyczne. War- szawa: Wyd. PZWL; 2024. 3. Musiał C. Rola komórek macierzystych we współczesnej medycynie estetycznej ikosmetologii. Warszawa: Wyd. PZWL; 2023. 4. López-Otín C, Blasco MA, Partridge L, et al. Cechy charakterystyczne starzenia się. Cell. 2013;153(6):1194-1217. https://doi.org/10.1016/j.cell.2013.05.039 5.López-Otín C, Blasco MA, Partridge L, et al. Hallmarks of aging: An expanding universe. Cell. 2023;186(2):243-278. https://doi.org/10.1016/j.cell.2022.11.001 6. He R, Sun M, Liu T, et al. Hallmarks of the aging skin microenvironment: Components and mechanisms. J Cell Physiol. 2025;240(11):e70111. https://doi. org/10.1002/jcp.70111 7. Kang S, Park J, Cheng Z, et al. Novel approach to skin anti-aging: Boosting pharmacological effects of exogenous NAD+ by synergistic inhibition of CD38 expression. Cells. 2024;13(21):1799. https://doi.org/10.3390/cells13211799 8. Conlon NJ. The role of NAD+ in regenerative medicine. Plast Reconstr Surg. 2022;150(4 Suppl):41S-48S. https://doi.org/10.1097/PRS.0000000000009673 9. Ministrini S, Liberale L, Erle HE, et al. Aliposomal formulation enhances the anti-senescence properties of NAD+ in endothelial cells and keratinocytes. Curr Issues Mol Biol. 2025;47(9):722. https://doi.org/10.3390/cimb47090722 10. Kang S, Park J, Cho E, et al. Distinctive gene expression profiles, and biologi- cal responses of skin fibroblasts to nicotinamide mononucleotide: Implica- tions for longevity effects on skin. Biomedicines. 2025;13(10):2395. https://doi. org/10.3390/biomedicines13102395 11.Kim SJ, Lee S, Choi YJ, et al. β -nicotinamide mononucleotide enhances skin bar- rier function and attenuates UV-B-induced photoaging in mice. Antioxidants (Basel). 2025;14(12):1424. https://doi.org/10.3390/antiox14121424 12. Wang E, Wang Y, Zhang Z, et al. Biological properties, synthetic pathways, and anti-aging mechanisms of nicotinamide mononucleotide (NMN): Re- search progress and challenges. Biogerontology. 2025;26(4):124. https://doi. org/10.1007/s10522-025-10270-7 13. Shade C. The science behind NMN – astable, reliable NAD⁺ activator and anti- -aging molecule. Integr Med (Encinitas). 2020;19(1):12-14. 14. Musiał C. Chronobiology in skin longevity. Anti-Age Magazine. 2025. https:// en.anti-age-magazine.com/chronobiology-in-skin-longevity/ Tabela 1. Systemowy wpływ składników aktywnych na biologiczne mechanizmy starzenia skóry (hallmarks of aging) na poziomie komórkowym imolekularnym, zuwzględ- nieniem roli NAD+ oraz jego prekursorów. Żródło: Opracowanie własne na podstawie źródeł bibliograficznych. Hallmarks of agingMechanizm biologicznySkładniki aktywneEfekt molekularny i komórkowy Niestabilność genomuUszkodzenia DNA (poprzez UV i ROS), aktywacja PARP, mutacje Kwas askorbinowy, glukozyd askorbylu, NAD+, NMN, ekstrakt z traganka błoniastego ↓ uszkodzeń oksydacyjnych DNA, ↑ naprawa DNA, ↓ poziom NAD ⁺ Skracanie telomerówUtrata długości telomerów związana z aktywacją p53, a kolejno senescencją komórkową ekstrakt z traganka błoniastego, witamina C, NAD+, NMN ↓ tempo skracania telomerów, ochrona struktury chromosomów Zmiany epigenetyczneDeregulacja metylacji DNA i histonów Witamina B12, B6, NAD+, NMN ↑ aktywność sirtuin, stabilizacja ekspresji genów Utrata proteostazyNagromadzenie uszkodzonych białekWitamina C, NAD+ ↓ stres oksydacyjny, ↑ jakości białek strukturalnych Dysfunkcja mitochondriówSpadek ATP, wzrost ROS, zaburzenia redoks Witamina B1, B6, B12, NAD+, NMN ↑ produkcja ATP, poprawa funkcji mitochondriów Senescencja komórkowaZatrzymanie cyklu komórkowego, aktywacja p53/p21 NAD+, NMN, ekstrakt z traganka błoniastego, witamina C ↓ akumulacja komórek senescentnych, poprawa funkcji regeneracyjnych Zaburzona komunikacja międzykomórkowa (inflammaging) Przewlekły stan zapalny, SASP Witamina C, NAD+, NMN ↓ IL-6, TNF- α , ↓ SASP Zmniejszenie aktywności komórek macierzystych Spadek zdolności regeneracyjnych Peptydy SH (EGF, FGF, TGF- β ), NAD+, NMN ↑ proliferacja, ↑ regeneracja tkanek Zaburzenia sygnalizacji metabolicznej Deregulacja AMPK/mTORWitamina B1, B6, NAD+, NMNPrzywrócenie równowagi metabolicznej Legenda: ↑ – oznacza zwiększenie aktywności lub ekspresji, ↓ – oznacza zmniejszenie aktywności lub inhibicję, NAD ⁺ – dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy, NMN – nikotynamid mononukleotyd, AMPK (AMP – activated protein kinase) – kinaza aktywowana przez AMP, mTOR ( Mechanistic Target of Rapamycin ) – główny regulator wzrostu komórkowego, ROS (Reactive Oxygen Species) – reaktywne formy tlenu, ATP – adenozynotrifosforan, główny nośnik energii komórkowej, p53/p21 – szlak odpowiedzi na uszkodzenia DNA i zatrzymania cyklu komórkowego, IL-6, TNF- α – cytokiny prozapalne, IL-6 – interleukina 6, TNF- α – czynnik martwicy nowotworów alfa, SASP (Senescence-Associated Secretory Phenotype) – fenotyp wydzielniczy związany ze starzeniem.PIANKI DO DEMAKIJAŻU FARMONA Nowy wymiar oczyszczania skóry – czyli pianki zprecyzyjną szczo- teczką, które pozwalają na równoczesne wykonanie idealnego demakijażu imasażu skóry. Każda zpianek została wzbogacona ododatkowe składniki aktywne ipiękne zapachy. Aesthetic Glow to ceramidowa pianka do demakijażu zceramidami, betainą id- -panthenolem. PURE ICON – oczyszczająca pianka do demakijażu zekstraktem zalg, kwasem hialuronowym ibetainą. Unique Skin – nawilżająca pianka do demakijażu zpeptydami, kwasem hialuro- nowym id-panthenolem. farmonaprofessional.pl LUMIS GROUP DYSTRYBUTOR HISZPAŃSKIEJ MARKI ANESI LAB Lumis Group zostało wyłącznym dystrybutorem hiszpańskiej mar- ki Anesi Lab. To brand, który łączy naukę inowoczesne technologie zwysokimi stężeniami składników aktywnych, oferując zaawan- sowane rozwiązania dla kosmetologii profesjonalnej. Anesi Lab koncentruje się na tworzeniu precyzyjnie dopasowanych terapii zabiegowych, odpowiadających na różnorodne potrzeby skóry – od intensywnej regeneracji, przez działanie anti-aging, po wsparcie skóry problematycznej. Wyróżnikiem marki są nie tylko skuteczne formuły, lecz także podejście oparte na badaniach klinicznych oraz wieloletnim doświadczeniu wpracy zprofesjonalistami. lumisgroup.pl2 / 2026 Kosmetologia Estetyczna 13 ARTYKUŁ PROMOCYJNY P C-FLUSH RADIANCE Kluczowym mechanizmem działania zabiegu jest neutralizacja reaktywnych form tlenu (ROS), odpowiedzialnych za degradację struktur biał- kowych skóry, wtym włókien kolagenowych ielastynowych. Witamina C, jako silny anty- oksydant, ogranicza stres oksydacyjny, jedno- cześnie wpływając na aktywację fibroblastów izwiększenie produkcji kolagenu typu Ioraz III. Wkonsekwencji dochodzi do poprawy jędrno- ści skóry, redukcji drobnych zmarszczek oraz wzmocnienia jej struktury podporowej. Istotnym aspektem zabiegu C-flush radiance jest również wpływ na proces melanogenezy. Witami- na C hamuje aktywność tyrozynazy – enzymu klu- czowego wsyntezie melaniny, co przyczynia się do redukcji przebarwień oraz wyrównania kolorytu skóry. Dodatkowo obserwuje się poprawę mikro- krążenia skórnego, co sprzyja lepszemu dotlenieniu tkanek oraz usprawnieniu procesów metabolicz- nych zachodzących wobrębie skóry właściwej. WITAMINA C Procedura wykorzystuje techniki wspomagają- ce przenikanie substancji aktywnych, tj. sonofo- rezę, mezoterapię bezigłową lub jonoforezę, któ- re zwiększają biodostępność witaminy C. Dzięki zastosowaniu ultradźwięków lub prądu galwa- nicznego dochodzi do transportu jonów kwasu askorbinowego przez barierę naskórkową, co umożliwia ich akumulację wgłębszych war- stwach skóry. Mechanizm ten pozwala na uzy- skanie przedłużonego efektu biologicznego oraz stopniowe uwalnianie substancji aktywnych. Wzabiegu stosuje się witaminę C wpostaci glu- kozydu askorbylu. To wysoce stabilna, łagodna pochodna witaminy C, połączona zglukozą. Nie wywołuje podrażnień, dzięki czemu nadaje się do wrażliwej skóry. Po nałożeniu na skórę zawarty wniej enzym ( α -glukozydaza) powoli rozkłada wiązanie, uwalniając aktywną witaminę C, co umożliwia jej wniknięcie wgłębsze warstwy. Efektem zabiegu jest poprawa parametrów bio- mechanicznych skóry, zwiększenie jej elastycz- ności oraz intensywne rozświetlenie. Następuje redukcja oznak zmęczenia, poprawa napięcia oraz wygładzenie naskórka. Zabieg rekomendowany jest szczególnie wprzypadku skóry narażonej na dzia- łanie szkodliwych czynników środowiskowych. Wprzypadku cer mieszanych itłustych znie- doskonałościami, wymagających odświeżenia inormalizacji, zabieg można rozszerzyć odzia- łanie kwasu migdałowego, tworząc procedurę C-flush mandelic. PODSUMOWANIE C-flush radiance może być stosowany jako pro- cedura jednorazowa odziałaniu bankietowym lub jako element terapii długofalowej. Seria zabiegowa pozwala na kumulację efektów bio- logicznych ioptymalizację procesów regenera- cyjnych. Regularne stosowanie zabiegu wspiera profilaktykę przeciwstarzeniową oraz poprawia ogólną kondycję skóry. Z abieg C-flush radiance marki dottore stanowi procedurę odziałaniu antyoksydacyjnym ibiostymulującym, ukierunkowaną na poprawę jakości skóry zoznakami fotostarzenia, nierównym kolorytem oraz obniżonym poziomem nawilżenia. Terapia opiera się na zastosowaniu wysokich stężeń stabilnych form witaminy C, które wykazują udokumentowane działanie przeciwutleniające, rozjaśniające oraz stymulujące syntezę kolagenu. C-FLUSH RADIANCE WIOSENNA REWITALIZACJA I GLOW SKIN OD DOTTORE Paulina Hanszke główny szkoleniowiec dottore, kosmetolog zwieloletnią praktyką, dyplomowany pedagog, nauczycielka zawodu, specjalizuje się wnieinwazyjnych metodach pielęgnacji twarzy +48 616 792 520 biuro@dottore.beauty dottore.beauty dottorecosmeceutici dottorecosmeceutici„Collaferis został opracowany z myślą o wsparciu skóry w procesach regeneracyjnych, szczególnie po zabiegach medycyny estetycznej — takich jak laseroterapia, iniekcje kwasu hialuronowego czy terapie z wykorzystaniem nukleotydów. Połączenie bioaktywnych peptydów kolagenowych z liposomalną witaminą C, laktoferyną, koenzymem Q10 oraz kwasem hialuronowym wspiera naturalne procesy odbudowy skóry, jej strukturę i kondycję w okresie zwiększonych potrzeb regeneracyjnych.” Monika Maria Gracek CEO & Co-Founder Virentia Pharmaceutica Autorska formuła Anti-Age 15 000 MG BIOAKTYWNEGO KOLAGENU 2 ŹRÓDŁA: RYBI + WOŁOWY LIPOSOMALNA WITAMINA C LAKTOFERYNA LFS 96% KWAS HIALURONOWY HAPLEX ® + KOENZYM Q10 PŁYNNA FORMUŁA • SMAK MANGO • BEZ KONSERWANTÓW Skóra po zabiegach w gabinecie zasługuje na więcej niż pielęgnację NOWOŚĆ WWW.VIRENTIA.PL suplement dietySTRESZCZENIE Innowacyjność i skuteczność surowców należą do najbar- dziej pożądanych cech w branży kosmetycznej. W ostatnich latach szczególne znaczenie zyskały peptydy biomimetyczne, które stanowią syntetyczne odpowiedniki peptydów natural- nie występujących w tkankach. Celem pracy było przedstawienie wybranych peptydów biomimetycznych, ich właściwości oraz potencjalnych zasto- sowań. Peptydy biomimetyczne w kosmetologii dzieli się na pepty- dy sygnałowe, peptydowe inhibitory neuroprzekaźników oraz peptydy transportujące. Stanowią one innowacyjną i per- spektywiczną grupę substancji aktywnych, których dalsze ba- dania mogą przyczynić się do opracowania bardziej efektyw- nych, spersonalizowanych strategii pielęgnacyjnych, wspie- rających zachowanie zdrowia i młodego wyglądu skóry. Słowa kluczowe: peptydy biomimetyczne, peptydy sygnałowe, inhibitory neuroprzekaźników, peptydy transportujące, przenikanie. ABSTRACT Innovation and efficacy are among the most desired qualities in the cosmetics industry. In recent years, biomimetic peptides, which are synthetic analogues of peptides naturally found in tissues, have gained particular significance. This study aimed to present selected biomimetic peptides, their properties, and potential applications. In cosmetology, biomimetic peptides are classified into signalling peptides, peptide neurotransmitter inhibitors, and transport peptides. They constitute an innovative and promising group of active substances, and further research into them may contribute to the development of more effective, personalised skincare strategies to help maintain healthy, youthful-looking skin. Keywords: biomimetic peptides, signalling peptides, neurotransmitter inhibitors, transport peptides, penetration. Aleksandra Bodnar*, Magdalena Rogóż Wydział Nauk o Zdrowiu i Kulturze Fizycznej, Państwowa Akademia Nauk Stosowanych, ul. Armii Krajowej 7, 48-300 Nysa, Polska *Autor korespondencyjny: Aleksandra Bodnarbodnar_aleksandra@icloud.com Cite / Sposób cytowania Bodnar A, Rogóż M. Biomimetic peptides in cosmetology. Aesth Cosmetol Med. 2026;15(2):85-90. https://doi.org/10.52336/acm.2026.012 Peptydy biomimetyczne w kosmetologii Biomimetic peptides in cosmetology WSTĘP Peptydy biomimetyczne znalazły zastosowanie w gabine- tach kosmetologicznych oraz gabinetach medycyny estetycz- nej jako składniki preparatów kosmetycznych nowej genera- cji. Do najbardziej pożądanych cech tych komponentów na- leżą ich aktywność biologiczna, bezpieczeństwo stosowania, innowacyjność oraz stosunkowo niewielki rozmiar cząstecz- ki, który ułatwia wnikanie w głąb skóry. Spełnienie tych kry- teriów sprawia, że produkt końcowy jest skuteczny i spełnia oczekiwania zarówno potencjalnych konsumentów jak i firm wprowadzających dany asortyment na rynek [1]. Zakres działania peptydów biomimetycznych jest szero- ki, w aspekcie czysto kosmetologicznym preparaty stosuje się miejscowo w celu zapobiegania lub łagodzenia dysfunk- cji skóry, głównie oznak starzenia. Najczęstszymi wskazania- mi są pojawiające się zmarszczki, przebarwienia oraz uszko- dzenia. Związki te mają dużą funkcjonalność, stymulują pro- cesy odnowy komórek skóry oraz syntezy poszczególnych składowych tkanki łącznej (tj. kolagen, glikozaminoglikany), co pozytywnie wpływa na regenerację i elastyczność skóry [1, 2]. O wyjątkowości peptydów biomimetycznych decyduje This is an article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution 4.0 Unported (CC BY 4.0) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ Review article / Artykuł przeglądowy 2 / 2026 Kosmetologia Estetyczna 15 Artykuł ukazał się w „Aesthetic Cosmetology and Medicine” Wich bioaktywność. Działając na zasadzie aktywowania natu- ralnych mechanizmów naprawczych i regeneracyjnych, sub- stancje te są w stanie wywołać pożądany efekt, dlatego z roku na rok stają się obiektem coraz większego zainteresowania [1, 3]. Obecnie wiele koncernów kosmetycznych wprowadza do formuł swoich produktów niskocząsteczkowe peptydy, za- równo w kosmetykach dostępnych w drogeriach, jak i profe- sjonalnych [1, 2]. PEPTYDY Peptydy, ze względu na pełnione funkcje w organizmach ży- wych, stanowią istotny element procesów biologicznych. Ich znaczenie jest bardzo wszechstronne, począwszy od roli sy- gnalizatorów komórkowych, poprzez regulację procesów metabolicznych, aż po udział w mechanizmach obronnych organizmu. Szczególnie duże zainteresowanie wobec pep- tydów wykazuje dziedzina medycyny jaką jest endokrynolo- gia, gdyż wiele hormonów występujących naturalnie w ludz- kim organizmie, to właśnie hormony peptydowe. W ostatnich latach także branża kosmetologiczna skierowała swoją uwa- gę na ten obszar, prowadząc liczne badania nad korzyściami wynikającymi ze stosowania preparatów zawierających pep- tydy na skórę [4]. Peptydy to organiczne związki chemiczne zbudowane z co najmniej dwóch reszt aminokwasowych połączonych wiąza- niami peptydowymi. Struktura, funkcje oraz biologiczne wła- ściwości determinowane są między innymi przez rodzaje, liczbę oraz kolejność w jakiej łączą się ze sobą reszty amino- kwasowe [4-6]. Podstawowym podziałem peptydów jest klasyfikacja ze względu na długość łańcuchów aminokwasowych. Według większości źródeł, łańcuch zawierający od dwóch do kilkuna- stu reszt aminokwasowych określa się jako oligopeptyd, po- lipeptyd obejmuje kilkadziesiąt reszt aminokwasowych, na- tomiast łańcuch zbudowany z ponad 100 reszt aminokwa- sowych i o masie cząsteczkowej przekraczającej 10 000 Da zaliczany jest do białek [5]. Peptyd będący produktem reak- cji dwóch podjednostek aminokwasów to dipeptyd. Po przyłą- czeniu kolejno po jednej dodatkowej cząsteczce aminokwasu powstaje tri-, tetra-, penta-, heksa-, hepta-, okta-, nona- de- kapeptyd [6, 7]. Aminokwasy Aminokwasy to związki chemiczne będące pochodnymi kwa- sów organicznych. Charakterystycznymi elementami ich bu- dowy jest obecność grupy aminowej (-NH 2 ) oraz grupy kar- boksylowej (-COOH), dzięki którym możliwe jest tworzenie wiązań peptydowych pomiędzy poszczególnymi resztami aminokwasowymi [5, 6]. Wiązanie peptydowe Wiązanie peptydowe, będące również wiązaniem amidowym, to wiązanie powstające pomiędzy węglem grupy α-karboksy- lowej jednego aminokwasu a azotem grupy α-aminowej in- nego aminokwasu. Podczas tworzenia wiązania dochodzi do odłączenia fragmentów cząsteczek aminokwasów – OH z grupy karboksylowej oraz H z grupy aminowej. Proces ten tłumaczy określanie aminokwasów w peptydach i białkach mianem reszt aminokwasowych (Rys. 1) [5, 6]. BIOMIMETYKA Pod pojęciem biomimetyki kryje się obszar wiedzy zajmujący się poszukiwaniem i projektowaniem rozwiązań zainspiro- wanych naturą oraz biologicznymi procesami zachodzącymi w organizmach. Słowo biomimetyka pochodzi od greckiego bios, oznaczającego życie i mimesis oznaczającego naślado- wanie. Przyjmuje się, że w toku ewolucji powstały mechani- zmy optymalnie przystosowane do danego środowiska, dla- tego lepszym działaniem od nieustannego opracowywania nowych rozwiązań jest obserwacja i jak najdokładniejsze po- znanie rozwiązań już istniejących, wyselekcjonowanych na- turalnie na przestrzeni lat [7]. W celu zobrazowania historii biomimetyki przytacza się najczęściej odkrycie szwajcarskie- go wynalazcy George’a de Mestrala, który w 1955 roku opa- tentował system mocowania powszechnie znany dzisiaj jako rzep. Genezą całego przedsięwzięcia był z pozoru zwykły spa- cer z psem, podczas którego mężczyzna zauważył, że nasio- na łopianu (Arctium lappa L.) przyczepiają się do powierzchni ubrania oraz sierści zwierzęcia a ich usunięcie jest dość kło- potliwe. Po przeanalizowaniu pod mikroskopem budowy tej części rośliny oraz poznaniu mechanizmu jej działania, za- projektował taśmę imitującą rzep, stosowaną do dziś między innymi w zapięciach obuwia [7, 8]. Rys. 1. Schemat powstawania wiązania peptydowego. Źródło: [4]. 2 / 2026 Kosmetologia Estetyczna 16 Artykuł ukazał się w „Aesthetic Cosmetology and Medicine” WPEPTYDY BIOMIMETYCZNE Peptydy biomimetyczne to związki syntezowane w warun- kach laboratoryjnych na wzór peptydów naturalnie wystę- pujących w organizmach żywych [1-3]. Sekwencja ich ami- nokwasów jest taka sama jak naturalnych peptydów, dzięki czemu są one w stanie wiązać się z odpowiednimi receptora- mi komórkowymi i inicjować różnorodne procesy [1, 3]. Przy- kładowe peptydy biomimetyczne stosowane w kosmetologii przedstawiono w tabeli 1. Tab. 1. Przykładowe peptydy biomimetyczne stosowane wkosmetologii. Źródło: Opracowanie własne na podstawie [7, 9, 10]. Typ peptydu Nazwa handlowa Nazwa INCI Peptyd sygnałowy Pal-KTTKSPalmitoyl Pentapeptide-4 SYN®-COLLPalmitoyl Tripeptide-5 Decorinyl TM Tripeptide-10 GHKTripeptide-1 Inhibitor neuroprzekaźników Argireline® Acetyl Hexapeptide-3 Acetyl Hexapeptide-8 SNAP-8 TM Acetyl Octapeptide-3 Syn-Ake® Dipeptide-3 Acetyl Heptapeptide-10 Leuphasyl®Pentapeptide-18 Peptyd transportujący Peptyd miedziowy/ GHK-Cu Copper Tripeptide-1 Mn-GHKManganese Tripeptide-1 Peptydy sygnałowe Peptydy sygnałowe dostarczane do skóry właściwej działa- ją na zasadzie inicjowania – wyzwalania sygnału, do wzro- stu fibroblastów oraz syntezy składników macierzy pozako- mórkowej. Powodują również hamowanie aktywności ko- lagenaz [9]. Często spotykaną nazwą, pod którą funkcjonują peptydy sygnałowe są matrykiny [11]. Matrykiny to bioaktyw- ne niskocząsteczkowe peptydy powstające podczas częścio- wej proteolizy makrocząsteczek macierzy pozakomórkowej, zarówno podczas fizjologicznego starzenia się skóry jak i pa- tologicznych urazów. Najczęściej są to fragmenty pochodzą- ce z kolagenu lub elastyny. Matrykiny przyłączają się do odpo- wiednich receptorów obecnych w błonie komórkowej, dzięki czemu są w stanie regulować aktywność komórkową, wpły- wając między innymi na przebudowę i naprawę uszkodzo- nych tkanek [9, 11]. KTTKS i jego pochodna Pal-KTTKS Jednym z przedstawicieli peptydów sygnałowych jest penta- peptyd o sekwencji Lys-Thr-Thr-Lys-Ser, funkcjonujący pod nazwą KTTKS pochodzącą od jednoliterowych skrótów nazw aminokwasów. Peptyd ten należy do grupy matrykin natural- nie występujących w macierzy pozakomórkowej skóry. Po- wstaje na skutek hydrolizy proteolitycznej kolagenu, stąd też w 1993 roku został zidentyfikowany jako fragment prokolage- nu typu I [9, 11]. Mechanizm działania i aktywność biologiczna Docelową funkcją KTTKS jest stymulowanie komórek skó- ry do syntezy składników macierzy pozakomórkowej, któ- rą tworzą białka fibrylarne (takie jak kolagen, elastyna, fibro- nektyna i inne), białka niefibrylarne (takie jak laminina, te- nascyna, nidogen i inne), proteoglikany wraz z dołączonymi do nich glikozoaminoglikanami (GAG) oraz różne proteazy. Taka struktura pozwala utrzymać integralność tkanki łącz- nej, jednak wraz z upływem lat spada tempo syntezy skład- ników macierzy pozakomórkowej, a ich degradacja ulega na- sileniu, co przyczynia się do widocznych oznak starzenia się skóry [12]. W literaturze najczęściej można spotkać informa- cję, że KTTKS ma pozytywny wpływ na syntezę fibronektyny (glikoproteiny) oraz kolagenów typu I i III [12, 13], które stano- wią odpowiednio do 85% i do 15% kolagenu w skórze u oso- by dorosłej [14]. Inhibitory neuroprzekaźników Inhibitory neuroprzekaźników to grupa peptydów, których działanie polega na ograniczeniu przepływu impulsów ner- wowych, poprzez hamowanie uwalniania neuroprzekaź- ników. Skutkuje to zmniejszeniem intensywności skurczu mięśni. Preparaty te stosuje się głównie w celu spłycenia już istniejących zmarszczek mimicznych oraz zapobieganiu po- wstawania nowych, przede wszystkim w okolicach oczu, po- liczków i czoła. Do grupy tych substancji zalicza się neuro- toksynę botulinową, potocznie zwaną botoksem oraz związki typu botox-like, które z założenia mają naśladować aktywność toksyny botulinowej [7]. Związki typu botox-like mogą być substancjami naturalny- mi, pozyskiwanymi np. z jadu węży, meduz lub substancja- mi syntetycznymi, otrzymywanymi na drodze syntezy che- micznej, wzorowanymi na neurotoksynach pochodzenia zwierzęcego [7]. Istotą stosowania tego typu produktów jest brak konieczności wykonywania iniekcji podskórnych oraz możliwość samodzielnej aplikacji, przy jednocześnie łagod- niejszym działaniu i braku działań niepożądanych, co sprzyja ich długotrwałemu stosowaniu [15]. Argirelina Poznanie mechanizmu działania toksyny botulinowej i dłu- goletnie badania nad jej syntetycznymi zamiennikami przy- niosły rezultat w postaci uzyskania biomimetycznego pepty- du o nazwie argirelina [7]. Jest to heksapeptyd o budowie na- śladującej n-końcową domenę białka SNAP-25 o sekwencji Glu-Glu-Met-Gln-Arg-Arg. Substancja ta często występuje również pod nazwą acetylo-heksapeptyd-3 lub acetylo-hek- sapeptyd-8 [15]. 2 / 2026 Kosmetologia Estetyczna 17 Artykuł ukazał się w „Aesthetic Cosmetology and Medicine” WNext >